Rotterdam - Nederlandse waterbouwers moeten bij watersnoodrampen in het buitenland ter plekke gaan kijken om lessen te trekken. Faalmechanismen van waterkeringen, waar bestuurders nog wel eens aan twijfelen, doen zich volgens hoogleraar waterbouwkunde Bas Jonkman mondiaal geregeld voor.

‘Waterbouwer moet naar rampgebied’

< vervolg van pagina 1 ad Tissink | pagina 8 - 9

Hoogleraar: Buitenlandse verkenning voordeliger dan proeven

De nieuwe hoogleraar aan de TU Delft hield zijn pleidooi voor ‘wetenschappelijk ramptoerisme’ tijdens de Waterbouwdag gisteren in Rotterdam. Nu is een verkenning bij een watersnoodramp in het buitenland vaak een ad hoc-gelegenheid. Min of meer een hobbyproject van een gedreven onderzoeker, zoals Jonkman zelf. Toen tegen het einde van zijn promotie-onderzoek New Orleans getroffen werd door orkaan Katrina besloot hij zelf poolshoogte te nemen. Het leverde een jaar vertraging op in zijn onderzoek, maar inhoudelijk werd dat er veel sterker van.

Jonkman zag de faalmechanismen in het werk waarover bestuurders in Nederland geregeld openlijk twijfelen. Wegen die waren weggespoeld nadat een dijk was overstroomd, dammen die door piping waren ondermijnd en kunstwerken die bij de aansluiting bezweken. “Uiteindelijk is zo’n buitenlandse verkenning volgens Jonkman veel voordeliger dan het nemen van praktijkproeven zoals bij de IJkdijk. Niet voor niets is door de overstromingen in New Orleans de Nederlandse discussie over piping opgelaaid.” Geïnspireerd door die ervaring toog Jonkman na de tsunami van begin 2011 naar Japan en niet veel later naar Thailand toen daar door hevige regenval het gebied rondom Bangkok blank kwam te staan. Extreme situaties, maar vele malen illustratiever en leerzamer dan de waterproblemen die zich in Nederland voordoen. “De dijkdoorbraak in Wilnis of de overlast in Groningen dit voorjaar zijn toch meer near misses, dan dat je er echt de gevolgen van waterbouwbeleid in de praktijk ervaart.” Internationale verkenningen geven volgens Jonkman ook beter zicht op gevolgschades. Die zijn vaak veel groter dan gedacht. Een vliegveld dat blank staat levert niet alleen schade op aan het vliegveld, maar ook aan enorme productieverliezen doordat bedrijven maandenlang onbereikbaar zijn. “De baten van waterbouwkundige maatregelen zijn dus ook veel groter dan gedacht. Toen eerder dit jaar orkaan Isaac over New Orleans trok bleef wateroverlast uit. Haskoning DHV berekende de schade die zonder nieuwe waterkeringen zou zijn opgetreden op 5 tot 15 miljard. Daarmee is al een groot deel van de investeringen terugverdiend die na Katrina zijn gemaakt.”

Dit artikel werd gepubliceerd in Cobouw op Vrijdag 9 november 2012, pagina 8 - 9